Van verlaten watertoren tot klein hotel: Willem en Erna gaven betonnen kolos in Sint Jacobiparochie een nieuwe toekomst

Ze kijken er al 53 jaar tegenaan en grepen de kans om hem te kopen met beide handen aan. Willem en Erna Kolkman zijn sinds 2021 de trotse eigenaren van de oude watertoren in Sint Jacobiparochie. Het markante bouwwerk heeft dankzij hen een nieuwe toekomst gekregen.

Er heerste complete duisternis, want er waren geen ramen en ook geen deuren. Een zaklamp in de hand meenemen was ook geen optie: beide handen waren namelijk nodig om het smalle laddertje veilig te beklimmen. Wie met een hoofdlamp daarna voet zette in het oude waterbassin, kwam terecht in een dikke laag drab. Elk woord dat daar fluisterend werd uitgesproken, klonk als een F-35.

Ze kan het zich nog goed herinneren. Hoe het hele project in maart 2021 startte met wegscheppen van het residu dat al die jaren van wateropslag had veroorzaakt. Hiermee begon het bijzondere project van Erna Kolkman en haar echtgenoot Willem. Zij wonen al 53 jaar in Sint Jacobiparochie en hadden al die jaren uitzicht op de ruim 40 meter hoge watertoren in de Gijsbert van Swietenstraat.

De betonnen kolos was sinds de bouw in 1957 belangrijk voor de watervoorziening in de omgeving. Hij zorgde er ook voor dat drinkwater door de kilometerslange waterleiding naar Terschelling werd geleid. Maar in 2019 is de watertoren buiten gebruik gesteld. Het echtpaar Kolkman speelde al langer met het idee om het bouwwerk te kopen en dus besloot Erna eens te informeren bij Vitens.

„Toen kreeg ik nog te horen dat een verkoop nog niet aan de orde was. Als dat wel zo zou zijn, dan zouden ze dat wel communiceren via een advertentie in de krant. Ze zouden mij niet speciaal gaan waarschuwen”, herinnert Kolkman zich. Twee jaar later was het wel raak en toen was het echtpaar nog bijna te laat. „Ik wilde in de coronaperiode geen kranten meer lezen en had het bijna gemist.”

Ingeseind

Gelukkig werden ze ingeseind en konden Erna en Willem een bod uitbrengen. Zij wilden de toren graag ombouwen tot een klein hotel, maar er waren meer kapers op de kust en dat waren ook nog eens mensen met hetzelfde idee. „We hebben een bod gedaan en ons plan meegestuurd. Het zou daarna nog wel een paar weken gaan duren, maar enkele dagen later ging mijn telefoon al.”

Aan de lijn? Een meneer die haar wilde feliciteren. „Ik zei: ’Nou, dat valt nog te bezien’. Want ik dacht dat het een of andere energieleverancier was. Maar toen vertelde hij dat wij de watertoren hadden ’gewonnen’. Dat was natuurlijk wel heel fijn nieuws, want wij hadden echt het idee dat we er iets moois van konden maken.” Op 29 maart 2021 werden zij officieel de nieuwe eigenaren van de toren.

Vanaf toen brandde er weer een lampje in de glazen koepel boven op het bouwwerk. Iedereen die richting Sint Jacobiparochie reed, zag de watertoren ook in het donker al van grote afstand staan. Om de conditie van de toren te bekijken, stuurde hun kleinzoon zijn drone de lucht in. Duidelijk was toen al wel dat er heel wat beton afgevoerd moest worden, want ramen creëren was noodzaak.

Hun aanvankelijke plan was om aan de voet van de toren een ring van appartementen te bouwen, maar na de aankoop ging dat idee op de schop. Willem en Erna Kolkman besloten zich eerst op het bassin te focussen. Daar wilden ze twee appartementen realiseren die als hotelkamers verhuurd konden worden. Het plan kwam compleet uit hun eigen koker en een architect tekende alles uit.

Wisselende reacties

Die tekeningen werden voorgelegd aan de gemeente, adviescommissie Hûs en Hiem en ook aan de inwoners van Sint Jacobiparochie. „We hebben direct alle buren uitgenodigd voor een informatieavond, zodat iedereen vragen kon stellen. De reacties waren heel wisselend. Er waren mensen die een hoop ellende voorzagen door alle extra auto’s die door hun straat zouden rijden.”

Hun plan was juist heel kleinschalig. Daarmee konden ze de meeste buren geruststellen. Kolkman snapte de bezorgdheid van de dorpelingen wel. „Deze watertoren was altijd een soort publiek bezit en iedereen uit het dorp bewaart er wel herinneringen aan. Onze kinderen speelden daar ook vaak. Maar ineens waren er dus mensen die hem in beslag namen, ook al kwamen wij uit het dorp.”

Om het bassin op te delen in twee appartementen, een lift naar boven te realiseren en een ’terras’ op het dak te bouwen, deed het echtpaar voornamelijk een beroep op bedrijven uit de omgeving. Zij vonden het volgens Kolkman een heel bijzonder project om aan mee te werken. „Die kwamen ook weer met verhalen over de toren. Over een eerste kusje dat iemand daar bijvoorbeeld kreeg.”

De lift is wel afkomstig uit Zweden en helemaal op maat gemaakt. Kolkman wilde ook geen dichte liftkoker, maar een schacht van glas. Zodat bezoekers precies mee zouden krijgen hoe hoog de toren eigenlijk is. De lift doet er nu 2,5 minuut over om het voormalige bassin te bereiken. Daar zijn de twee fraai ingerichte appartementen te vinden met de namen ’Hermes’ en ’Mata Hari’.

Winkeldochter

Hermes is vernoemd naar het paardenbedrijf dat het echtpaar runt en Mata Hari heeft uitzicht op de skyline van Leeuwarden. Kolkman vond het daarom wel passend om de kamer te vernoemen naar de beroemde buikdanseres en dubbelspion. „Ik heb ook nog een antiekwinkel gehad en daar stond altijd een beeld van Mata Hari. Dat was mijn ’winkeldochter’ en zij heeft hier nu een plekje.”

Tijdens de verbouwing stond een ding voorop: de originele buizen en muren moesten herkenbaar blijven. Want wie zou overnachten in de watertoren, moest dat gevoel wel meteen ervaren. In de dikke betonnen muren van het bassin zit nu een hele rij ramen. Daarvoor is er 150 kuub met puin naar beneden gestort. Het was al die moeite wel waard, want het uitzicht is nu fenomenaal mooi.

Met een verrekijker is de vuurtoren van Ameland duidelijk te zien en wie het trappetje naar het dak beklimt, kan daar alle kanten uitkijken. De skyline van Leeuwarden springt dan direct in het oog. Het dak moet nog omgebouwd worden tot panoramaterras, waar ook passanten op gezette tijden een kijkje mogen nemen. „De gasten die logeren in Hermes en Mata Hari hebben dat privilege altijd.”

In januari 2025 konden Willem en Erna Kolkman voor het eerst een nachtje proefslapen in wat hun nieuwe hotel zou worden. Na bijna vier jaar plannen maken en verbouwen was dat wel een bijzonder moment. „We hebben geleerd dat je vooral een lange adem moet hebben en geen lange tenen, want je kunt snel gefrustreerd raken door alle onnozele dingen waar je geen grip op hebt.”

Plasjes

Vooral de bureaucratie en regelgeving waren voor haar een tegenvaller. „Soms denk ik weleens: dat die toren niet knalgeel ziet van alle plasjes die er tegenaan zijn gedaan... Er zijn zoveel mensen die zich ermee hebben bemoeid en eigenlijk van toeten nog blazen wisten. Maar zo’n project is een rijdende trein en als die eenmaal rijdt, kun je er ook niet meer van afspringen. Je moet doorgaan.”

Ze hebben er geen moment spijt van gehad dat ze aan het project zijn begonnen. Ook al vonden hun eigen kinderen het een ’gestoord’ idee, zegt Kolkman lachend. „We zijn dik in de zeventig en veel mensen zeiden: waarom zou je dat doen op jullie leeftijd? Maar wij vonden het een prachtig project en dat vinden we ook van het eindresultaat. Ook al zijn we niet binnen budget gebleven...”

Want volgens Kolkman kostte vooral ’de gebakken lucht’ heel veel geld. Zo moesten er allerlei onderzoeken worden gedaan: van flora tot fauna en van licht tot archeologisch. „Want straks zou er nog ergens een begraven Romein opduiken... Maar vooral de brandmeldinstallatie heeft erg veel geld gekost. Er zit nu van boven tot beneden een paal die continu snuffelt naar signalen van rook.”

Dat het systeem goed werkte, werd meteen in de eerste week al duidelijk. Toen begon de telefoon van Kolkman ineens te rinkelen. Aan de lijn hing de brandweer en zo kreeg zij te horen dat er brand zou zijn in de watertoren. Tot grote verbazing van Kolkman, die algauw doorhad waardoor de automatische brandmelding was verstuurd: er stond om de hoek iemand een sigaretje te roken.

Belevenis

Inmiddels zijn de twee appartementen al anderhalf jaar in de verhuur, maar veel promotie hebben de eigenaren nog niet gemaakt. Eerst willen ze de appartementen rondom de watertoren en het bezoekerscentrum met informatie over het bouwwerk en de regio afmaken. Toch zijn de kamers in het voormalige bassin bijna altijd volgeboekt. Opvallend: ook veel locals weten de toren te vinden. We hebben gasten uit de VS gehad, die speciaal voor de toren naar Nederland kwamen

„Een derde van de reserveringen komt van mensen uit de regio. Dat zijn mensen die gewoon heel nieuwsgierig naar de belevenis zijn en hun eigen omgeving eens van 40 meter hoogte willen zien. Maar we hebben ook al eens gasten uit de Verenigde Staten gehad, die speciaal voor de toren naar Nederland kwamen en ook een man die hier een week in z’n eentje heeft zitten werken.”

Kolkman vindt het contact met de gasten ontzettend leuk. Het zijn vooral mensen op leeftijd, die fietsend of wandelend de Waddenkust verkennen. Ze komen op hoogte tot rust en kunnen anders ook in de parktuin rondom de toren ontspanning vinden. Daar zijn meer dan vijfhonderd bomen en struiken geplant. Als Kolkman vanuit de tuin omhoogkijkt naar de toren, is ze trots op het resultaat.

Of ze nog een keer aan zo’n project zouden beginnen? „Nee, wij vinden het nu wel welletjes”, zegt Kolkman lachend. „We hebben in ons leven altijd klusprojecten gedaan. We zijn begonnen met het opknappen van een piepklein krotje aan de Oudebildtdijk en hebben onze huidige boerderij ook helemaal verbouwd. Maar dit was onze ’finale’ en gelukkig is het echt geweldig mooi geworden.”

Bron Leeuwarder Courant