Jordy (27) en pake Lodewijk (73) organiseren kooitje tipelen bij Sint Jabik. Zo speel je deze bijna vergeten sport

Met de achterkant van een schep een balletje omhoog wippen om het vervolgens zo hard mogelijk weg te slaan. Dat is kooitje tipelen, een oude sport uit Sint Jacobiparochie.

Voor Jordy Plantinga (27) bestaat er geen leven zonder het kooitje tipelen. Zijn ouders ontmoetten elkaar hier op het tipelveld, net buiten Sint Jacobiparochie naast de Oudebildtdijk.

Zijn opa Lodewijk Postuma (73) begint te lachen. „We wiene de boel oan it oprêden, sieten se achter de tinte. Betrape!”

Pake en kleinzoon organiseren samen de wedstrijden kooitje tipelen. Een sport die voor de meeste mensen enige uitleg behoeft.Een smal plankje wordt overdwars over een baksteen gelegd, op het plankje komt een houten balletje 'de kooi'.

Met een stok, in de vorm van een schep, wordt op het plankje getikt. Het balletje vliegt de lucht in. Dan komt het erop aan: de sporter moet het balletje in de lucht weten te raken. Wie het verst slaat, wint.

Zondag doen zestien mensen mee. Twee tegen twee gaan ze allemaal tegelijk de strijd aan. Wachten tot het team naast je klaar is, hoeft niet. Slechts één keer ging dat mis.

Hechting

Jaren geleden kreeg een man een balletje tegen zijn achterhoofd. „Hy sette noch twa stappen en foel doe foaroer del. Hy moast foar in hechting nei de dokter ta.”

Aan trainen doen ze niet. Tijdens de wedstrijden, zo'n drie per seizoen, moet het gebeuren. „Het is net als fietsen”, zegt Jordy Plantinga. „Je verleert het niet. Ik heb nu driekwart jaar niet getipeld, maar bij de eerste slag is het gewoon gelijk raak.”

De oudste deelnemer is bij deze wedstrijd de 74-jarige beppe van Jordy. De jongste is Lex van 13. Vanaf die leeftijd mogen kinderen meedoen. „Eerst was het vanaf 16”, zegt Plantinga. „Maar ik wilde als kind al heel graag meedoen, toen is het aangepast.”

'Minsken binne fûl'

Al 45 jaar regelt pake Postuma de wedstrijden. Wat hij er zo mooi aan vindt? „De gesellichheid en dat minsken sa fûl binne om te winnen.”

Een keer gingen mensen te ver voor de winst. Plantinga: „Hadden ze golfballetjes gesaboteerd om te lijken op de houten kooitjes. Zo probeerde iemand vals te spelen.”

Om eerlijk te winnen heeft Plantinga verschillende tips. „Je kan schuiven met het houtje als je merkt dat de wind draait. En altijd onderhands slaan. Kaatsers proberen soms bovenhands te slaan, maar wij denken dat onderhands beter werkt.”

Biertje

Vrouwen kiezen vaak voor een andere tactiek dan mannen, ziet Jordy. „Vrouwen missen minder vaak. Die slaan liever minder hard, maar raken de kooi dan wel en hebben sowieso punten. Mannen willen hard slaan om de kooi gewoon zo ver mogelijk te krijgen en nemen meer risico dat ze missen.”

En dan is er nog een laatste truc. „Als je spanning voelt, omdat je echt de punten moet binnenhalen, kan een biertje tussendoor nog wel eens helpen.”